Een Digital Product Passport opstellen op basis van alleen eigen data is niet haalbaar. Het DPP vereist informatie uit de hele keten, van grondstofwinning tot eindgebruiker, en die data komt van partijen waar je niet altijd directe controle over hebt. In dit artikel: wie is waarvoor verantwoordelijk, hoe werkt data-uitwisseling in de keten, en hoe organiseer je de samenwerking?
Waarom het DPP een ketenproject is
De ESPR (EU 2024/1781) is helder over de nut en noodzaak van het DPP, deze bevat informatie over de volledige productlevenscyclus. Een eenvoudig voorbeeld maakt dat concreet. Neem een katoenen T-shirt. De herkomst van het katoen bij het landbouwbedrijf, de spinnerij die er garen van maakt, de weverij die er stof van maakt, de confectie die er een shirt van maakt, de veredelaar die het verft en de chemicaliën die daarbij worden gebruikt, en de carbon footprint van elk van deze stappen. Geen enkele partij in deze keten beschikt over alle informatie. Het DPP vereist samenwerking, ongeacht of die samenwerking eenvoudig te organiseren is.
Bij de bedrijven die we begeleiden zien we steeds hetzelfde patroon: de interne data is vaak al redelijk op orde, maar zodra upstream informatie nodig is, begint het tijdrovende werk. Niet omdat leveranciers onwillig zijn, maar omdat de informatievraag nieuw is en de structuur om data gestandaardiseerd te delen vaak nog ontbreekt.
Verantwoordelijkheid per ketenrol
De ESPR legt duidelijke verplichtingen op per type economische operator. Die rolverdeling bepaalt niet alleen wie wat moet doen, maar ook waar de juridische aansprakelijkheid ligt wanneer het DPP niet op orde is.
Fabrikant
De fabrikant draagt de primaire verantwoordelijkheid voor het aanmaken en onderhouden van het DPP. Concreet betekent dat: het DPP samenstellen op basis van eigen data én leveranciersdata, zorgen dat het product voldoet aan alle ecodesign-eisen, de datadrager aanbrengen op het product (QR-code, NFC-tag of RFID), het DPP registreren in het EU DPP Registry (dat uiterlijk 19 juli 2026 operationeel moet zijn) en de technische documentatie minimaal tien jaar bewaren.
De fabrikant is dus formeel verantwoordelijk, maar tegelijkertijd afhankelijk van upstream data. Zonder medewerking van leveranciers is een compleet DPP niet samen te stellen. Dat maakt het verzamelen van leveranciersdata geen optionele stap, maar een kernonderdeel van het DPP-proces.
Importeur
Wanneer de fabrikant buiten de EU is gevestigd, verschuift er aanzienlijk meer verantwoordelijkheid naar de importeur. Een importeur mag een product alleen op de EU-markt brengen als er een correct DPP aan gekoppeld is: verifiëren dat de conformiteitsprocedure correct is doorlopen, eigen gegevens toevoegen (naam, adres, EORI-nummer) en op verzoek technische documentatie tonen aan markttoezichtautoriteiten.
In de praktijk draagt de importeur vaak de volledige DPP-verantwoordelijkheid wanneer de niet-EU fabrikant het niet oppakt. De ESPR bepaalt bovendien dat importeurs en distributeurs als fabrikant worden beschouwd wanneer zij een product onder eigen naam of merk op de markt brengen. Voor importeurs is het daarom verstandig om DPP-eisen nu al mee te nemen in leveranciersselectie en inkoopcontracten.
Distributeur en retailer
Distributeurs en retailers hebben een verificatieplicht: controleren dat een DPP aanwezig is voordat een product wordt doorverkocht, de datadrager intact houden, en het DPP toegankelijk maken voor klanten, ook bij verkoop op afstand. Wanneer het DPP ontbreekt, mag het product niet worden doorverkocht.
Hoe data door de keten stroomt
De dataflow is bottom-up: elke schakel voegt informatie toe, van herkomst en certificaten bij de grondstof tot totale milieuvoetafdruk en demontage instructies bij het eindproduct.
Standaarden in ontwikkeling
Om DPP-data gestructureerd uit te wisselen werkt de EU aan standaarden die interoperabiliteit tussen sectoren en landen moeten waarborgen. De contouren zijn steeds duidelijker, al is de standaardisatie nog niet afgerond. CIRPASS-2 (mei 2024 tot april 2027) valideert DPP-standaarden in de praktijk via dertien pilotprojecten in textiel, elektronica, banden en bouwproducten. De resultaten voeden direct de CEN/CENELEC-standaardisatie die de technische normen voor het DPP-systeem zal vastleggen. Een aantal voorbeelden van hoe die interoperabiliteit eruit kan zien zijn:
- GS1 Digital Link koppelt productcodes (zoals een GTIN) via een URL-structuur aan digitale informatie, waaronder het DPP. GS1 is niet wettelijk verplicht gesteld, maar heeft de voorkeur van de Europese Commissie als basis voor productidentificatie.
- EPCIS 2.0, eveneens van GS1, legt supply chain events vast (wie, wat, waar, wanneer) en is door de ondersteuning van sensordata en certificeringsgegevens bijzonder geschikt voor dynamische DPP-informatie.
Zolang de Delegated Acts en standaarden echter nog in ontwikkeling zijn, is het verstandig om te werken met open formats en flexibele systemen die aanpasbaar blijven wanneer de definitieve specificaties verschijnen.
Vertrouwelijkheid
Een veelgehoorde zorg is dat het DPP leidt tot ongewenste openbaarmaking van leveranciersdata. De ESPR houdt hier rekening mee via verschillende toegangsniveaus. Dit wordt nog nader bepaald, maar je kunt denken aan een volgende set-up: consumenten zien basisinformatie, professionele partijen gedetailleerde materiaaldata, recyclers demontage-instructies. Alleen markttoezichtautoriteiten hebben toegang tot de volledige dataset. Concurrentiegevoelige leveranciersdata hoeft dus niet publiekelijk gedeeld te worden.
Praktische aanpak voor ketensamenwerking
1. Begin bij tier 1 leveranciers
Het is niet nodig om de volledige keten in één keer in kaart te brengen. Start bij de directe leveranciers. Zij moeten op hun beurt data opvragen bij hún leveranciers, en die verantwoordelijkheid ligt bij hen.
2. Wees concreet in het verzoek
Een algemeen bericht dat DPP-data nodig is, levert zelden bruikbare resultaten op. Stuur een template met de specifieke datapunten die nodig zijn, inclusief het gewenste format. De meeste leveranciers zijn bereid mee te werken, mits helder is wát er precies wordt gevraagd.
3. Integreer DPP in het inkoopproces
Wacht niet tot de verplichting van kracht wordt. Neem DPP-datavereisten nu al op als onderdeel van het standaard inkoopproces: nieuwe leveranciers leveren vanaf dag één de juiste data aan, bestaande leveranciers krijgen een redelijke overgangstermijn, en DPP-data wordt onderdeel van leveranciersbeoordelingen.
De data die het DPP vereist is bovendien niet exclusief voor het DPP. In textiel overlappen de informatiebehoeften grotendeels met bestaande wetgeving zoals REACH, de POP-verordening en de Textile Labelling Regulation. Het DPP biedt daarmee de kans om één gestructureerde databron op te bouwen die als single source of truth dient voor meerdere wettelijke verplichtingen, in plaats van verschillende separate datastromen per regeling.
Dit artikel over het verzamelen van DPP-data biedt concrete handvatten voor het opzetten van dit proces.
4.Benut de kansen achter het DPP
Het DPP wordt vaak benaderd als complianceverplichting, maar de transparantie die het afdwingt legt precies de basis voor circulaire verdienmodellen. Wie informatie over repareerbaarheid, levensduur en demontage digitaal beschikbaar stelt, maakt reparatiediensten, refurbishment of product-as-a-service modellen mogelijk. En door producten en materialen te voorzien van een digitale identiteit wordt hergebruik logistiek en administratief haalbaar op een manier die dat zonder traceerbaarheid niet is.
Overal waar het DPP materiaaldata vastlegt, ontstaat infrastructuur voor circulaire businessmodellen. Het doel hoeft niet alleen compliance te zijn, maar kan de katalysator zijn voor circulaire innovatie. Dit artikel gaat dieper in op hoe die verdienmodellen concreet werken.
5. Bouw stapsgewijs op
Het is niet nodig om in één keer alle data van alle leveranciers te verzamelen. Begin met de verplichte ESPR-basisvelden, breid uit naar conditionele en categorie-specifieke velden, en verfijn over tijd. De eerste delegated acts worden in de loop van 2026 verwacht, met DPP-verplichtingen achttien tot vierentwintig maanden later. Dat lijkt ruim, maar het opbouwen van een betrouwbare datastroom vanuit de keten kost maanden. Richt daarom een proces in voor periodieke updates: een DPP is een doorlopend proces, geen eenmalige exercitie.
Wil je weten welke data bij leveranciers moet worden opgehaald?
De Empact DPP Tool laat zien welke DPP-data al aanwezig is, welke informatie ontbreekt en bij welke partij die moet worden opgehaald. Benieuwd hoe ver jij bent met het DPP? Start nu de gratis DPP analyse.
Wil je weten hoe jouw organisatie een DPP-ketenproces kan opzetten of leveranciersverzoeken kan structureren? Neem contact op met Empact voor een vrijblijvend gesprek.