Wat moet er aan je verpakking veranderen? De PPWR eisen op een rij

De meeste artikelen over de PPWR sommen de eisen op: recycled content, recyclebaarheid, verboden verpakkingsvormen. Nuttig, maar daarmee blijft de stap liggen die in de praktijk het meeste werk kost: aantonen dát je verpakking voldoet, met technische documentatie en een conformiteitsverklaring. Daar hebben veel bedrijven nog niets voor klaarliggen.

In dit artikel zetten we de eisen per thema op een rij, met minstens zoveel aandacht voor die bewijslast. We baseren ons op Verordening (EU) 2025/40 en verwijzen onderweg naar de relevante artikelen en annexen. Dit artikel hoort bij ons overzicht van de nieuwe Europese verpakkingsverordening.

Veel bedrijven hebben al te maken met de huidige Europese Verpakkingsrichtlijn (PPWD) en de daaruit voortvloeiende nationale regelingen. Met de invoering van de PPWR verandert er een aantal belangrijke zaken. Een relevante wijziging voor kleinere producenten is dat de bestaande nationale vrijstellingen, zoals de Nederlandse drempel van 50.000 kg verpakkingsmateriaal per jaar, op termijn verdwijnen. Hierdoor zullen ook bedrijven die relatief kleine hoeveelheden verpakkingen op de markt brengen vaker moeten voldoen aan registratie- en rapportageverplichtingen onder de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Voor 2026 geldt deze wijziging overigens nog niet.

Eerst dit: voldoen is niet genoeg

De PPWR vraagt niet alleen dat je verpakking voldoet, maar ook dat je dat kunt bewijzen. Per eis, in een dossier, op het moment dat een toezichthouder of een klant erom vraagt. Die verantwoordelijkheid ligt bij de fabrikant: de partij die de verpakking of het verpakte product onder eigen naam of merk op de markt brengt. Hoe de rollen precies werken, lees je in ons artikel over de rollen onder de PPWR. Houd dat in je achterhoofd terwijl we de eisen langslopen: voor elke eis hieronder geldt dat je de naleving ervan straks ook moet kunnen onderbouwen.

De eisen per thema

In de tabel staan de belangrijkste eisen op een rij, gesorteerd op de datum waarop ze ingaan. Daaronder geven we per thema een korte duiding.

Dit zijn de belangrijkste eisen, maar het zijn er meer. Wil je het volledige overzicht voor jouw situatie? Gebruik dan onze gratis PPWR-tool.

De conformiteitsverklaring en de herleidbaarheid behandelen we verderop apart, want dat is de kern van dit artikel. Eerst de overige thema’s, op volgorde van de datum.

Zorgwekkende stoffen en PFAS (Art. 5)

Vanaf 12 augustus 2026 moet je de aanwezigheid en concentratie van zorgwekkende stoffen minimaliseren. Voor de som van lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom geldt een harde grens van 100 mg/kg. Voor verpakking die met voedsel in contact komt, gelden vanaf dezelfde datum strenge grenswaarden voor PFAS (Art. 5, lid 5), zonder uitverkoopperiode voor verpakking die daarna op de markt komt.

Labeling (Art. 12)

Vanaf 12 augustus 2028 komt er een geharmoniseerd label op de materiaalsamenstelling, met pictogrammen die de consument helpen sorteren. Vanaf 12 februari 2029 komt daar een label voor herbruikbare verpakking bij, met een QR-code naar het hergebruiksysteem. Dit ene EU-label vervangt de nationale schema’s, zoals het Franse Triman.

Recycled content (Art. 7)

Vanaf 1 januari 2030 moet kunststofverpakking een minimumaandeel gerecycled materiaal bevatten: van 10% tot 35%, afhankelijk van het type verpakking, en oplopend richting 2040. Het materiaal moet afkomstig zijn uit ingezameld kunststofafval na gebruik. De precieze rekenmethode volgt nog via speciale uitvoeringsregels; welk percentage voor jouw verpakking geldt en hoe je dat onderbouwt, zoeken we graag per verpakking met je uit.

Recyclebaarheid (Art. 6)

Vanaf 1 januari 2030 moet alle verpakking ontworpen zijn voor recycling. Er komen recyclebaarheidsklassen van A tot en met E: vanaf 2030 mag alleen klasse C of hoger op de markt, vanaf 2038 wordt dat klasse B. De precieze criteria worden nog via speciale uitvoeringsregels vastgelegd. Tot 2030 gelden voor recyclebaarheid de eisen uit de oude Verpakkingsrichtlijn (PPWD). Voldoe je daar nu aan, dan vraagt dit juridisch nog geen actie, maar de voorbereiding kost meer tijd dan die datum doet vermoeden.

Minimalisatie en lege ruimte (Art. 10 en Art. 24)

Vanaf 1 januari 2030 moet verpakking zo licht en klein zijn als functioneel nodig. Voor groepsverpakking, transportverpakking en verzenddozen geldt een maximum van 50% lege ruimte. Let op: opvulmateriaal zoals papiersnippers, luchtkussens, bubbelfolie en piepschuim telt mee als lege ruimte. Voor wie veel online verzendt, is dat vaak een eyeopener.

Hergebruik (Art. 11 en Art. 29)

Vanaf 1 januari 2030 gelden de eerste hergebruikdoelen. Transportverpakking voor vervoer binnen de EU moet voor minimaal 40% herbruikbaar zijn binnen een hergebruiksysteem, met 70% als doel voor 2040. Voor transport tussen bedrijfsonderdelen en zelfde dochterondernemingen geldt een 100% eis. Voor groepsverpakking en voor drankverpakking gelden aparte doelen, en kartonnen dozen zijn uitgezonderd. Welke doelen op jouw verpakkingsstromen van toepassing zijn, is typisch iets om per stroom uit te zoeken.

Verboden verpakkingsvormen: de meest tastbare eis

Vanaf 1 januari 2030 verbiedt de PPWR een aantal wegwerpverpakkingen van plastic helemaal (Art. 25 en Annex V). Onder meer:

• Groepsverpakking van wegwerpplastic.
• Wegwerpplastic voor voorverpakt vers fruit en groente onder 1,5 kg.
• Wegwerpplastic voor eten en drinken dat ter plaatse in de horeca wordt genuttigd: trays, borden, bekers, zakjes en bakjes.
• Wegwerpplastic eenpersoonsporties in de horeca, zoals sausjes, koffiemelk, suiker en kruiden.
• Miniverpakkingen voor toiletartikelen in accommodaties, zoals mini-shampootjes.
• Zeer lichte plastic draagtassen.

Visual (voor design): “Vanaf 2030 verboden” met pictogrammen van de verboden verpakkingsvormen hierboven. Huisstijl petrol (#1B3A4B) en oranje (#FF6B35).

Samen met de PFAS-grens voor voedselcontact zijn dit de eisen waar je het snelst iets concreets van merkt, in je assortiment én bij je inkoop.

Hoe toon je conformiteit aan?

Let op: dit is geen 2030-verhaal, deze verplichting geldt al vanaf 12 augustus 2026. De PPWR vraagt twee dingen van je:

• Een conformiteitsverklaring met een vaste set verplichte velden.
• Technische documentatie die per eis onderbouwt dat je verpakking voldoet.

Daar hoort de herleidbaarheid bij: je verpakking moet terug te voeren zijn op de fabrikant, met identificatiegegevens op of bij de verpakking. De documentatie bewaar je vijf jaar, voor herbruikbare verpakking tien jaar.

De beoordeling doe je zelf, via een intern conformiteitsassessment. Je hebt dus geen aangemelde instantie of externe keuring nodig, maar de bewijslast ligt daarmee volledig bij jou. Mist er één verplicht veld in de conformiteitsverklaring, dan geldt de verklaring als ongeldig, alsof je er geen hebt.

Dit is wat veel bedrijven in de praktijk nog onderschatten. De fysieke verpakking is relatief eenvoudig op orde te krijgen, maar het dossier opbouwen, inclusief de gegevens en testrapporten die je daarvoor bij je leveranciers moet ophalen, kost tijd en afstemming. En dat dossier moet er dus al in augustus 2026 liggen.

Let op je milieuclaims

Doe je een claim over een PPWR-thema, bijvoorbeeld dat je verpakking “100% recyclebaar” is of een bepaald percentage gerecycled materiaal bevat, dan mag dat straks alleen als die claim boven de minimumeisen uitstijgt én onderbouwd is in je technische documentatie (Art. 14). Je vermeldt er ook bij waar de claim precies op slaat: op een onderdeel, op de hele verpakking, of op al je verpakkingen. Kortom: je verpakkingsteksten en je marketing moeten straks kloppen met wat er in je dossier staat.

Waar begin je?

Niet bij alle eisen tegelijk, en niet bij de communicatie. Begin bij de inventarisatie: loop je verpakkingen langs, bepaal per verpakking welke eisen gaan gelden, en prioriteer op de deadline die het eerst in zicht komt. De tijdlijn daarvoor vind je in ons artikel over de PPWR-deadlines, en wie nog twijfelt over zijn rol vindt het antwoord in ons artikel over de rollen.

Wil je per verpakking zien wat er moet veranderen, en alvast een concept-conformiteitsverklaring? Gebruik dan onze gratis PPWR-tool. Ook helpen wij je graag met de technische documentatie en de validatie als PPWR adviseur.

Veelgestelde vragen

Moet al mijn verpakking recyclebaar zijn in 2030?

Dat is al het geval volgens de PPWD, echter de eisen uit deze voorloper van de PPWR zijn niet zo concreet. Volgens de PPWR mag vanaf 1 januari 2030 alleen verpakking met minimaal klasse C op de markt, en vanaf 2038 wordt dat klasse B. Er zijn wel vrijstellingen, onder meer voor primaire verpakking van geneesmiddelen, contactgevoelige verpakking van medische hulpmiddelen en verpakking voor gevaarlijke stoffen.

Geldt recycled content ook voor karton of papier?

De percentages voor recycled content gelden alleen voor kunststof. Maar papieren en kartonnen verpakkingen vallen wel gewoon onder de PPWR: ook die moeten voldoen aan de algemene eisen, zoals recyclebaarheid, minimalisatie, etikettering en producentenverantwoordelijkheid. Voor bepaalde hergebruikdoelen, vooral bij transportverpakking, geldt een uitzondering voor kartonnen dozen.

Heb ik een keuringsinstantie nodig?

Nee. De conformiteitsbeoordeling doe je zelf, dus je hebt geen aangemelde instantie nodig. Maar de bewijslast ligt wel volledig bij jou.

Bestaat er een PPWR-certificaat of keurmerk?

Nee. Er bestaat geen officieel EU-certificaat of keurmerk dat verklaart dat je verpakking “PPWR-conform” is. Je toont dat zelf aan met je technische documentatie en je conformiteitsverklaring, en de autoriteiten kunnen dat dossier achteraf opvragen en controleren. Wees dus kritisch als een partij je een PPWR-certificaat aanbiedt: zo’n document heeft geen wettelijke status.

Geldt de PPWR ook als ik buiten de EU produceer?

Ja. De PPWR geldt voor alle verpakking die op de EU-markt komt, ongeacht waar die gemaakt is. Importeurs moeten controleren of de fabrikant de conformiteitsverklaring heeft opgesteld. Breng je verpakking onder je eigen naam of merk op de markt, dan word je zelf als fabrikant gezien en ligt de verantwoordelijkheid voor het dossier bij jou.

Wat als ik niet voldoe?

Dan mag je verpakking niet op de markt. De handhaving loopt nationaal, met boetes en uitsluiting van verkoopkanalen als mogelijk gevolg. Het is dus geen vrijblijvende set richtlijnen.